Radicale prostatectomie

De operatie voor prostaatkanker is een radicale prostatectomie. De bedoeling van een radicale prostatectomie is het verwijderen van prostaatkankercellen voor ze ter plaatse typische prostaatproblemen gaan veroorzaken of voor ze gaan uitzaaien en metastasen gaan vormen.

Het is vandaag echter nog niet mogelijk exact te zeggen waar de prostaatkankercellen zich ophouden in de prostaat op hent van de behandeling. Daarom wordt de volledige prostaat weggenomen. Ook de zaadblaasjes worden weggenomen. Daarom noemt men deze operatie ‘radicaal’

Na een radicale prostatectomie worden de prostaat en de zaadblaasjes onderzocht onder de microscoop. Dit noemt men anatomopathologisch onderzoek. Zo bepaalt men de uiteindelijke gleasonscore en kijkt men naar de randen van de prostaat. Deze randen noemt men de sectievlakken of snederanden.
Als de sectievlakken tumorcellen bevatten, spreekt men van een positief sectievlak. Als aan de snederanden geen kankercellen zijn spreekt men van een negatief sectievlak.

Bij een radicale prostatectomie wordt klassiek ook een lymfadenectomie verricht. Een lymfadenectomie is het wegnemen van lymfeklieren. In de lymfeklieren kunnen uitzaaiingen voorkomen. In verband met eventuele behandeling of nabehandeling is het voor de uroloog van belang te weten of deze klieren aangetast zijn of niet.

Bij een radicale prostatectomie heb je kans dat na de operatie urineverlies en/of impotentie optreedt. Hier moet je rekening mee houden. Dit komt omdat de sluitspier net voor de prostaat zit. De sluitspier of sfincter knijpt de plasbuis toe zodat er geen ongewild urineverlies optreedt. De kracht van de sluitspier is soms echter niet voldoende zonder de weerstand van de prostaat. Na de operatie kan je de sluitspier oefenen met kinesitherapie.
Onder de prostaat liggen links en rechts neurovasculaire bundels. Deze zorgen enerzijds voor bloedvoorziening van de prostaat en anderzijds voor erectie van de penis. Bij een radicale prostatectomie dient de bloedvoorziening naar de prostaat afgebonden te worden. Hiervoor gebruikt men hechtdraad of operatieclips die gemaakt worden van titanium. Omdat de bloedvaten als het ware verweven zitten tussen kleine zenuwbundeltjes is het onvermijdelijk dat deze zenuwen wat beschadigd raken.

Om te vermijden dat men erectieproblemen krijgt, kan de uroloog een zogenaamde zenuwsparende operatie uitvoeren in een poging zo weinig mogelijk zenuwbundeltjes te beschadigen. Jammer genoeg is dit geen garantie op behoud van erecties of continentie.

In een zoektocht naar een techniek waarbij men met een radicale prostatectomie deze vervelende bijwerkingen niet heeft, zijn verschillende soorten radicale prostatectomietechnieken ontwikkeld. Zo heb je de:

  1. Open radicale prostatectomie.
  2. Perineale radicale prostatectomie
  3. Laparoscopische radicale prostatectomie
  4. Robot geassisteerde radicale prostatectomie

Met de nieuwe technieken die bedoeld zijn om minder incontinentie en impotentie te hebben is gebleken dat deze doelstellingen jammer genoeg nog niet gehaald worden. Wel is het zo dat er minder bloedverlies is tijdens de operatie en dat de patiënt wat sneller naar huis kan. Patiënten die met de nieuwe technieken zijn behandeld hebben ook meer nabehandeling nodig omdat er procentueel minder mannen mee genezen worden. Volgens wetenschappelijk onderzoek is er ook meer kans op een littekenreactie op de plaats waar de blaas terug aan de plasbuis vastgehecht. Men noemt dit stenose en na behandeling komt dit jammer genoeg vaak terug. Lees meer hierover via http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/18467718

Desondanks deze eigenlijk toch niet echt het-verschil-makende resultaten laten veel patiënten zich toch behandelen met een robot geassisteerde operatie. De aantrekkingskracht van deze sterk tot de verbeelding sprekende techniek is blijkbaar voor zowel patiënt als uroloog immers erg hoog .

Als een nieuwe techniek stukken beter is dan een bestaande techniek zal de bestaande techniek meestal snel verdwijnen. Galblaasoperaties werden vroeger allemaal open verricht maar omdat met kijkoperaties de resultaten stukken beter waren wordt een galblaas operatie praktisch niet meer open gedaan. Bij radicale prostatectomie heeft deze evolutie zich nog niet voltrokken en de vraag is of dit ooit zal gebeuren.

In 2009 heeft het Kenniscentrum van de Belgische Federale Overhied een persmededeling gedaan over wat te denken over robotchirurgie.

In feite is het zo dat, als een patiënt veel schrik heeft van impotentie en incontinentie, en hij een keuze dient te maken die keuze zich eigenlijk niet stelt tussen de verschillende soorten radicale prostatectomie. Hij dient eerder te kijken naar technieken zoals brachytherapie of externe radiotherapie. Ook een afwachtende houding kan in sommige gevallen een optie zijn.

5 gedachten over “Radicale prostatectomie

    1. Er is nog kans op spontane erectie na een radicale prostatectomie. Maar geen enkele uroloog of geen enkele techniek kan garanderen dat je nog spontane erecties zal hebben. Hoe graag hij/zij het ook zou willen.
      De impotentie is het gevolg van beschadiging van de zenuwbundels die onder de prostaat, tegen het kapsel, liggen. Soms herstellen deze zenuwen, soms blijven ze intact en soms worden ze volledig en onherroepelijk beschadigd bij een radicale prostatectomie.
      De zenuwbanen zijn echter heel dun en het is meer een netwerk verweven met bloedvaatjes. Dit netwerk ligt ook pal op het kapsel. De tumor zit meestal in het kapsel en soms groeit hij erdoorheen tot in de zenuwbundel. Probleem is dat je deze zenuwen bij een operatie dus niet echt kan zien.

      De ‘uroloog’ weet ook wel dat de patiënt niet graag hoort dat er kans bestaat op impotentie. Daarom zoekt de ‘uroloog’ sedert jaar en dag naar een techniek die geen impotentie zal opleveren: zenuwsparende techniek, kijkoperatie (laparoscopie), robot-operatie. Jammer genoeg kan geen van alle garanderen dar impotentie wegblijft. ‘Betere’ resultaten door nieuwe technieken worden wel geclaimd maar in de praktijk is er geen echt duidelijke verbetering met deze nieuwe technieken.
      Om nieuwe technieken te kunnen uitvoeren, heeft de uroloog nieuwe instrumenten nodig. Opvallend is dat sommige firma’s reclame maken op internet voor deze instrumenten. Kijk maar wie er betaalt om als eerste bij de gesponsorde links te staan bij google als je prostaat of prostaatkanker intypt.

      Je hebt dan ook nog het probleem van de mogelijke incontinentie. Dit is een even zo groot, zo niet groter, probleem in vergelijking met impotentie. Sedert invoering in bepaalde centra van de nieuwe technieken zijn meer en meer operaties nodig om incontinentie bij de man op te lossen dan voorheen: sluitspierprotheses worden meer en meer geplaatst. Bovendien is er ook een nieuwe techniek ontwikkeld, de male sling, om urineverlies bij de man op te lossen.

      Als je als patiënt echt moeite hebt met de kans op impotentie en incontinentie kan je ook kiezen voor een echt ‘minimaal invasieve’ techniek zoals brachytherapie of uitwendige bestraling als dit mogelijk is. En als je toch best geopereerd wordt, kan je er beter vanuit gaan dat er kans bestaat op impotentie en incontinentie ongeacht de aangewende techniek: een klassieke open radicale prostatectomie of een high tech robotoperatie maakt daarin wellicht echt niet het verschil. Sommige patiënten kunnen ook een afwachtende houding aannemen (watchfull waiting).
      Je uroloog kan je de beste keuze mee helpen maken afhangende van je wensen, je soort tumor, je leeftijd, je voorgeschiedenis, … .

  1. bij mij zijn na de operatie nog actieve cellen ondekt waarvoor ik mogelijk nog bestraald zou moeten worden of een castratiepil zou moeten nemen(het woord alleen al) en nu wil ik graag weten wat een castratiepil doet

  2. Beste ook radicale prostatectomie gehad op 05/03/2013 bestraling daarna gedurende 33 dagen nu wachten tot volgende resultaat nu vrijdag 23/08/2013

  3. Ik heb onlangs een radicale prostatectomie ondergaan.
    Mijn uroloog raadde mij dit aan omdat in mijn geval (leeftijd 53 gleasonscore 6 en PSA 5) de meeste garantie gaf op volledige genezing ( 90%).
    Ja, het gevaar voor incontinentie en impotentie dat is naar gelang uw levensstijl belangrijk of minder belangrijk. De uroloog gaf wel een zeer grote kans dat beide complicaties van tijdelijke aard zullen zijn.

    Voor mij kwam de genezing op de eerste plaats, continentie op de tweede, en potentie op de derde. Maar die keuze moet ieder voor zich maken.

    Het is een heel complexe zaak, in feite had ik met de waarde die had, mss nog gemakkelijk 5 of 10 jaar verder kunnen leven “zonder” inbreuk te moeten hebben op mijn ‘genot’ en zindelijkheid.

    Maar anderzijds was ik mss over 5 niet meer te genezen, als ik niet ondernam.

    Al die “als” en” misschien”, zeer moeilijk maar neem er de tijd voor. Je moet er toch doorheen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *